Giai đoạn 2 sân bay Long Thành vừa có một bước tiến quan trọng khi Quốc hội thông qua một cơ chế đặc thù về việc thu hồi đất và bồi thường. Quyết định này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ tổng thể của siêu dự án mà còn trực tiếp liên quan đến quyền lợi của người dân trong vùng quy hoạch. Vậy cơ chế mới này cụ thể là gì và người dân cần hiểu đúng như thế nào?
Giải pháp “tách dự án” cho mặt bằng giai đoạn 2 là gì?
Theo quyết định mới được Quốc hội thông qua, hạng mục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho giai đoạn 2 sân bay Long Thành sẽ được tách thành một dự án thành phần riêng.
Để dễ hình dung, hãy tưởng tượng việc xây dựng sân bay Long Thành giống như xây một ngôi nhà lớn. Thông thường, chủ nhà (đại diện là Nhà nước) sẽ phải lo liệu tất cả mọi việc từ A-Z: từ việc đền bù để có đất trống (giải phóng mặt bằng), đến việc xây móng, xây tường, lợp mái (xây dựng hạ tầng).
Tuy nhiên, với cơ chế mới này, công việc được phân chia rõ ràng hơn:
- Phần giải phóng mặt bằng (GPMB): Sẽ được coi là một “gói thầu” riêng, một dự án thành phần độc lập.
- Phần xây dựng hạ tầng: Các công trình chính như nhà ga, đường băng… là các dự án thành phần khác.
Sự thay đổi này mang một ý nghĩa then chốt: Nó cho phép công tác GPMB được triển khai độc lập và linh hoạt hơn, không bị phụ thuộc cứng nhắc vào tiến độ chung của toàn bộ dự án lớn. Mục tiêu chính của giải pháp này là để đẩy nhanh việc có được “đất sạch”, tạo điều kiện cho các nhà đầu tư xây dựng có thể bắt tay vào việc ngay khi giai đoạn 1 hoàn tất, tránh được những khoảng “thời gian chết” do chờ đợi mặt bằng vốn thường xảy ra ở các dự án lớn.
Ai sẽ chi trả cho việc giải phóng mặt bằng giai đoạn 2?
Đây là điểm khác biệt lớn nhất và cũng là câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất. Nếu như ở giai đoạn 1, chi phí GPMB (hơn 22.800 tỷ đồng) được sử dụng từ ngân sách nhà nước, thì ở giai đoạn 2, nguồn vốn này sẽ đến từ một nguồn khác.
Cụ thể, theo Nghị quyết của Quốc hội, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sẽ do nhà đầu tư trúng thầu thực hiện các dự án thành phần của giai đoạn 2 chi trả. Số tiền này sẽ được tính vào tổng mức đầu tư của dự án mà nhà đầu tư đó thực hiện.
Hãy quay lại ví dụ xây nhà. Thay vì chủ nhà phải bỏ tiền túi ra để đền bù mảnh đất, thì nay, “nhà thầu” được chọn để xây dựng phần thân nhà sẽ ứng tiền ra để lo liệu việc này. Chi phí này sau đó sẽ được tính vào tổng giá trị hợp đồng xây dựng. Cách làm này mang lại hai lợi ích lớn:
- Giảm áp lực cho ngân sách nhà nước: Nhà nước không cần phải thu xếp một khoản tiền khổng lồ ngay lập tức cho việc GPMB. Nguồn lực công sẽ được tập trung cho các nhiệm vụ quan trọng khác.
- Tăng tốc độ và hiệu quả: Nhà đầu tư có động lực tài chính trực tiếp để đẩy nhanh quá trình GPMB. Họ càng sớm có mặt bằng sạch thì càng sớm được thi công, sớm đưa dự án vào vận hành và thu hồi vốn. Điều này tạo ra một cơ chế thúc đẩy tự nhiên, giúp tiến độ được đảm bảo hơn.
Dự kiến, tổng diện tích đất cần thu hồi cho giai đoạn 2 là khoảng 1.956 ha. Việc huy động vốn từ nhà đầu tư được xem là giải pháp khả thi để đảm bảo nguồn lực tài chính, giúp dự án không bị gián đoạn.
Quyền lợi của người dân bị thu hồi đất có thay đổi không?
Đây là vấn đề cốt lõi mà người dân trong vùng dự án cần nắm rõ. Việc thay đổi nguồn vốn và cách thức tổ chức thực hiện hoàn toàn không làm thay đổi các chính sách và quyền lợi hợp pháp của người dân khi bị nhà nước thu hồi đất.
Cụ thể:
- Khung chính sách bồi thường: Việc xác định giá đất đền bù, các khoản hỗ trợ (hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm…) vẫn phải tuân thủ chặt chẽ theo quy định của Luật Đất đai và các văn bản pháp luật liên quan.
- Nguyên tắc bồi thường: Nguyên tắc cơ bản là đảm bảo người có đất bị thu hồi có chỗ ở, đảm bảo thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Điều này vẫn là kim chỉ nam cho công tác GPMB giai đoạn 2.
- Cơ quan thực hiện: Dù nhà đầu tư là người chi trả, nhưng việc tổ chức thực hiện, áp giá, phê duyệt phương án bồi thường vẫn do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền (như UBND tỉnh Đồng Nai, các sở, ban, ngành liên quan) chủ trì. Điều này đảm bảo tính pháp lý, khách quan và minh bạch của toàn bộ quá trình.
Về cơ bản, người dân vẫn làm việc với chính quyền địa phương theo đúng trình tự, thủ tục pháp luật. Sự tham gia của nhà đầu tư ở đây là về mặt tài chính và phối hợp, nhằm mục tiêu chung là đẩy nhanh tiến độ. Thậm chí, việc có nguồn vốn sẵn sàng từ nhà đầu tư có thể giúp quá trình chi trả bồi thường cho người dân được diễn ra nhanh chóng, thuận lợi hơn.
Kết luận
Việc Quốc hội cho phép tách dự án thu hồi đất và sử dụng vốn của nhà đầu tư để giải phóng mặt bằng cho giai đoạn 2 sân bay Long Thành là một quyết sách linh hoạt và mang tính đột phá. Giải pháp này không chỉ giúp giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước mà còn hứa hẹn tạo ra động lực mạnh mẽ để đẩy nhanh tiến độ, sớm hoàn thành toàn bộ siêu dự án sân bay theo đúng kế hoạch, đảm bảo sự phát triển đồng bộ và hiệu quả.
Để đảm bảo quyền lợi của mình, người dân trong vùng dự án cần chủ động theo dõi các thông báo chính thức từ chính quyền địa phương và các cơ quan có thẩm quyền. Khi cần thiết, việc tham vấn ý kiến từ các chuyên gia pháp lý là một bước quan trọng để hiểu rõ và thực hiện đúng các quy định.
Nguồn: CafeF
Anh/chị chỉ cần 2 phút để nắm trọn thị trường vào 6h00 mỗi sáng. 👇👇👇
