Các quy định mới về phân loại đô thị đã được ban hành, trong đó nhấn mạnh các nguyên tắc phát triển bền vững và đưa ra những tiêu chí cụ thể cho đô thị tăng trưởng xanh. Văn bản này cũng chi tiết hóa thủ tục công nhận cho từng loại đô thị, tạo ra một khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn.
Những nguyên tắc cốt lõi trong phát triển và phân loại đô thị hiện nay
Theo quy định mới, việc phát triển đô thị phải tuân thủ 6 nguyên tắc nền tảng. Trước hết, mọi hoạt động phát triển phải đồng bộ với quy hoạch các cấp (tỉnh, thành phố, đô thị, nông thôn) và phù hợp với chương trình, kế hoạch phát triển theo từng giai đoạn của địa phương.
Thứ hai, quá trình cải tạo, mở rộng hay xây dựng đô thị mới phải đảm bảo an ninh quốc phòng, đồng thời đáp ứng các tiêu chí về tăng trưởng xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và phòng chống thiên tai. Đặc biệt, quy hoạch phát triển đô thị phải gắn liền với việc bảo vệ tài nguyên nước, duy trì dòng chảy tối thiểu và không khai thác nước ngầm quá ngưỡng cho phép.
Thứ ba, việc khai thác, sử dụng đất đai cần đạt hiệu quả cao. Quy định khuyến khích ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo vào quản lý và đầu tư, kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, xã hội và hạ tầng số. Việc đánh giá và phân loại đô thị sẽ được thực hiện theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 và Nghị định liên quan.
Thứ tư, phát triển đô thị phải đi đôi với việc bảo tồn các giá trị lịch sử, di sản và kiến trúc đặc trưng. Duy trì không gian xanh, mặt nước, cảnh quan thiên nhiên và bảo vệ môi trường là yêu cầu bắt buộc, nhằm tạo ra môi trường sống chất lượng cao cho người dân và hài hòa lợi ích giữa cộng đồng, nhà nước và nhà đầu tư.
Thứ năm, UBND cấp tỉnh có thể lồng ghép kế hoạch phát triển đô thị vào chương trình phát triển đô thị chung hoặc xây dựng kế hoạch riêng, tùy thuộc vào điều kiện thực tế của địa phương.
Cuối cùng, việc xác định tỷ lệ đô thị hóa tại các tỉnh, thành phố và vùng kinh tế – xã hội phải tuân theo quy định của pháp luật về chỉ tiêu thống kê quốc gia và Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15.
Tiêu chí phân loại đô thị theo định hướng tăng trưởng xanh
Một điểm nhấn quan trọng trong quy định mới là việc đưa ra 3 nhóm tiêu chí cụ thể để xác định một đô thị tăng trưởng xanh, bao gồm:
- Nhóm tiêu chí hạ tầng xanh: Tập trung vào các chỉ số như tỷ lệ vận tải hành khách công cộng, tỷ lệ xe buýt năng lượng xanh, đường dành cho xe đạp, tỷ lệ chiếu sáng đô thị tiết kiệm năng lượng, tỷ lệ dân số dùng nước sạch tập trung, và diện tích cây xanh công cộng bình quân đầu người.
- Nhóm tiêu chí về môi trường: Đánh giá dựa trên chất lượng không khí, tỷ lệ thu gom và xử lý rác thải, nước thải đạt chuẩn, và số ngày trong năm có nồng độ bụi mịn vượt ngưỡng cho phép.
- Nhóm tiêu chí năng lượng và giảm phát thải: Bao gồm tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo, tỷ lệ hộ dân dùng điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, và số lượng công trình xanh được xây dựng.
Chính sách ưu đãi và thủ tục công nhận loại đô thị theo quy định mới
Ưu đãi cho phát triển đô thị tăng trưởng xanh
Nghị định quy định các chính sách ưu đãi hấp dẫn về tài chính và quỹ đất để khuyến khích các dự án theo định hướng tăng trưởng xanh và thích ứng biến đổi khí hậu. Cụ thể:
- Ưu đãi tài chính: Các dự án đầu tư có hạng mục tăng trưởng xanh sẽ được Nhà nước bảo lãnh tín dụng vay vốn, được vay vốn ưu đãi từ các quỹ bảo vệ môi trường, và được hưởng chính sách hoàn thuế, khấu trừ hoặc miễn, giảm thuế theo quy định.
- Ưu đãi quỹ đất và đào tạo: UBND cấp tỉnh sẽ ưu tiên bố trí quỹ đất sạch để đầu tư hạ tầng xanh và công trình công cộng sử dụng năng lượng sạch. Đồng thời, ngân sách địa phương cũng sẽ hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý đô thị trong lĩnh vực này.
Thủ tục công nhận đô thị loại I, II, và III
Nghị định số 35/2026/NĐ-CP đã quy định rõ ràng trình tự, thủ tục công nhận cho từng loại đô thị.
Đối với đô thị loại I:
Quy trình bắt đầu từ UBND cấp tỉnh giao cơ quan chuyên môn lập đề án. Sau khi lấy ý kiến các Sở, ngành liên quan và được Sở Xây dựng thẩm tra, đề án sẽ được trình UBND cấp tỉnh để đệ trình lên Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua. Sau khi có Nghị quyết của HĐND, hồ sơ sẽ được gửi đến Bộ Xây dựng. Bộ Xây dựng sẽ thành lập Hội đồng thẩm định liên ngành để xem xét và trình Bộ trưởng ban hành quyết định công nhận. Cuối cùng, UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức công bố quyết định này.
Đối với đô thị loại II và loại III:
Quy trình có phần tinh gọn hơn. UBND cấp tỉnh hoặc cấp xã sẽ là đơn vị tổ chức lập đề án. Sau khi hoàn thiện dự thảo và lấy ý kiến Sở Xây dựng, hồ sơ sẽ được gửi đến UBND cấp tỉnh để thành lập Hội đồng thẩm định liên ngành. Dựa trên báo cáo thẩm định, UBND cấp tỉnh sẽ trình HĐND cùng cấp thông qua. Chủ tịch UBND cấp tỉnh là người ban hành quyết định công nhận loại đô thị, sau đó tổ chức công bố tại địa phương.
Kết luận
Các quy định mới không chỉ cập nhật về mặt thủ tục hành chính mà còn đặt ra một tầm nhìn chiến lược cho sự phát triển đô thị tại Việt Nam, hướng tới sự bền vững, thân thiện với môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân. Việc nắm rõ các tiêu chí và quy trình này là rất quan trọng đối với các địa phương và nhà đầu tư trong quá trình quy hoạch và phát triển các dự án đô thị trong tương lai.
Nguồn: CafeF
Anh/chị chỉ cần 2 phút để nắm trọn thị trường vào 6h00 mỗi sáng. 👇👇👇
- Đánh Giá Chủ Đầu Tư Dự Án Arcadia at Lavila: Tiềm Lực, Uy Tín Và Lịch Sử Bàn Giao
- Bến Nhà Rồng “Thay Áo Mới”, Sun Group Khởi Động Dự Án 147ha
- Công Ty Xây Dựng Hoà Bình Giải Thể Công Ty Con Vốn 900 Tỷ
- Nhà phố biệt thự TP.HCM: Nguồn cung lập đỉnh, giá điều chỉnh ra sao?
- Chốt Thời Gian Hoàn Thành Cơ Sở Dữ Liệu Quốc Gia Về Đất Đai
