Với 7 nhóm hành vi vi phạm về đất đai nghiêm trọng, Thông tư liên tịch số 11/2025 đã chính thức hình sự hóa các hành vi gây lãng phí nguồn lực đất đai, thay vì chỉ dừng ở mức xử phạt hành chính như trước đây. Quy định này sẽ có hiệu lực từ ngày 25/01/2026, tạo ra một khung pháp lý đanh thép hơn để siết chặt kỷ cương, loại bỏ các dự án treo và tình trạng đất bỏ hoang.
Điểm mặt 7 nhóm hành vi vi phạm về đất đai có nguy cơ bị khởi tố
Theo Điều 8 của Thông tư liên tịch số 11/2025, được ban hành bởi 11 Bộ, ngành Trung ương, các dấu hiệu vi phạm trong quản lý và sử dụng đất đai gây lãng phí sẽ là cơ sở để các cơ quan tố tụng vào cuộc. Cụ thể, 7 nhóm hành vi trọng yếu bao gồm:
- Sai phạm trong quy hoạch: Lập, điều chỉnh hoặc phê duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trái luật, dẫn đến khai thác kém hiệu quả, thất thoát nguồn lực quốc gia.
- Hủy hoại tài nguyên đất: Gây ô nhiễm, làm suy thoái, hủy hoại đất đai, môi trường, làm giảm sút giá trị sử dụng hoặc khả năng khai thác, gây thiệt hại nghiêm trọng.
- Giao, cho thuê đất sai quy định: Thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất không đúng thẩm quyền, đối tượng, hoặc không khớp với quy hoạch đã được phê duyệt, gây lãng phí và thất thoát tài sản công.
- Sử dụng đất sai mục đích, bỏ hoang: Sử dụng đất không đúng với mục đích được giao, không đưa đất vào sử dụng đúng thời hạn, để đất hoang hóa gây lãng phí.
- Khai thác tài nguyên trái phép: Khai thác khoáng sản, tài nguyên không có giấy phép hoặc sai nội dung giấy phép, gây thất thoát nghiêm trọng.
- Không đấu giá, đấu thầu dự án: Không tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất theo luật định, làm giảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
- Chậm trễ hoặc sai sót trong nghĩa vụ tài chính: Cố tình chậm xác định giá đất, nghĩa vụ tài chính hoặc xác định sai, dẫn đến thất thu ngân sách nhà nước.
Khung pháp lý mới: Siết chặt kỷ cương, không còn “vùng né”
Thông tư liên tịch số 11/2025 được xem là một công cụ pháp lý mạnh mẽ, không chỉ hướng dẫn nghiệp vụ cho cơ quan tố tụng mà còn tạo ra một hành lang pháp lý chặt chẽ, ràng buộc trách nhiệm của mọi đối tượng, từ chủ đầu tư, doanh nghiệp bất động sản đến các tổ chức, cá nhân được giao đất, thuê đất.
Trước đây, nhiều hành vi gây lãng phí đất đai nghiêm trọng chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính, không đủ sức răn đe. Với quy định mới, các cơ quan chức năng có đủ cơ sở pháp lý để khởi tố, điều tra, truy tố và xét xử hình sự các hành vi này theo Bộ luật Hình sự. Đây là một đòn bẩy quan trọng để ngăn chặn tình trạng “dự án treo”, đất bỏ hoang và chống thất thoát nguồn lực phát triển quốc gia.
Trách nhiệm hình sự sẽ được xác định như thế nào?
Việc xem xét khởi tố một vụ án hình sự liên quan đến lãng phí đất đai sẽ không được thực hiện một cách tùy tiện. Thông tư quy định rõ nguyên tắc phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng (công an, viện kiểm sát, tòa án) với các cơ quan thanh tra, kiểm toán, và đơn vị giám định, định giá tài sản.
Trách nhiệm hình sự sẽ được quyết định dựa trên cơ sở xác định rõ ràng mức độ thiệt hại, hậu quả thực tế gây ra và các yếu tố liên quan khác theo quy định của Bộ luật Hình sự. Điều này đảm bảo tính khách quan, minh bạch và đúng người, đúng tội trong quá trình xử lý các vi phạm.
Tóm lại, từ ngày 25/01/2026, hành vi lãng phí đất đai nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng sẽ không còn là vấn đề dân sự hay hành chính đơn thuần mà là một tội phạm hình sự. Đây là một bước tiến quan trọng, được kỳ vọng sẽ làm trong sạch thị trường, loại bỏ các dự án treo và tối ưu hóa việc sử dụng “tấc đất tấc vàng”. Các nhà đầu tư, doanh nghiệp và người dân cần nắm rõ các quy định này để tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Nguồn: Thanh Niên
Anh/chị chỉ cần 2 phút để nắm trọn thị trường vào 6h00 mỗi sáng. 👇👇👇
- Khu liên hợp Rạch Chiếc 145.000 Tỷ Của Sun Group Tăng Tốc
- Dự Báo Điểm Rơi Tăng Trưởng Của Thị Trường Bất Động Sản
- Định Danh Bất Động Sản: Giải Thích Đơn Giản Và Tác Động Tới Người Dân
- Giảm Sâu Nghĩa Vụ Tài Chính Khi Chuyển Mục Đích Sử Dụng Đất
- Mặt Bằng, Thiết Kế & Tiện Ích Dự Án Arcadia at Lavila Nhà Bè: Không Gian Sống Chuẩn Âu
