Thủ Tướng Chốt Phương Án "Lột Xác" Công Ty Đường Sắt Việt Nam Thành Tập Đoàn

Q: Triển vọng của ngành đường sắt sau quá trình tái cơ cấu là gì?

Theo nhận định của Thợ Xây và các chuyên gia, quá trình tái cơ cấu sẽ biến đường sắt Việt Nam thành một mắt xích then chốt trong mạng lưới hạ tầng giao thông quốc gia, tạo sức bật dài hạn cho các dự án kết nối quốc tế và mở ra cơ hội đầu tư lớn vào các dự án bất động sản giao thông và công nghiệp lân cận.

Thủ tướng Chính phủ vừa chính thức thông qua Đề án tái cơ cấu Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) cho giai đoạn 2026 – 2030, với định hướng chiến lược vươn lên mô hình Tập đoàn. Động thái này hứa hẹn sẽ mang đến sự “lột xác” toàn diện cho ngành đường sắt Việt Nam.

Nội Dung

Chuyển Đổi Mô Hình: Tiến Tới Tập Đoàn Đường Sắt Quốc Gia

Theo nội dung trọng tâm của Đề án, VNR sẽ trải qua quá trình chuyển đổi mô hình hoạt động từ hình thức công ty mẹ – công ty con hiện tại sang mô hình Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Trong cơ cấu mới này, công ty mẹ sẽ là một doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước, có trách nhiệm kế thừa toàn bộ các quyền lợi, nghĩa vụ pháp lý và trách nhiệm từ Tổng công ty VNR hiện hành.

Lộ trình thực hiện việc chuyển đổi này được kỳ vọng sẽ hoàn tất trong năm 2026. Mục tiêu của việc tái cơ cấu là xây dựng một nền tảng vững chắc, giúp doanh nghiệp nâng tầm năng lực để có thể đảm nhận các dự án đường sắt quy mô lớn trong tương lai, đặc biệt là mạng lưới đường sắt tốc độ cao và các dự án kết nối hạ tầng giao thông quốc tế.

Mục Tiêu Tăng Trưởng Khởi Sắc Và Cơ Chế Tài Chính Đặc Thù

Đề án không chỉ dừng lại ở việc thay đổi mô hình tổ chức mà còn đặt ra những chỉ tiêu tăng trưởng đầy tham vọng. Cụ thể, sau khi chuyển đổi thành công, Tổng công ty đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân về giá trị sản lượng và doanh thu ở mức từ 10%/năm trở lên trong suốt giai đoạn từ 2026 đến 2030.

Để đảm bảo nguồn lực thực hiện, Chính phủ đã chấp thuận việc lập phương án bổ sung vốn điều lệ cho VNR. Nguồn vốn này sẽ được huy động từ ngân sách Nhà nước, từ nguồn lợi nhuận tái đầu tư của chính doanh nghiệp và các nguồn vốn hợp pháp khác. Việc tăng vốn là bước đi cần thiết nhằm củng cố năng lực tài chính, tạo đà cho các hoạt động đầu tư và phát triển mạng lưới đường sắt trong giai đoạn mới.

Song song đó, Bộ Tài chính đã được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để thiết kế một cơ chế tài chính đặc thù dành riêng cho Đường sắt Việt Nam, với kế hoạch trình Chính phủ phê duyệt vào tháng 6/2026. Về phần hạ tầng, Bộ Xây dựng sẽ đảm nhận vai trò quản lý, khai thác và thực hiện chuyển giao các tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia thuộc sở hữu Nhà nước.

Tái Cấu Trúc Toàn Diện: Nâng Tầm Ngành Công Nghiệp Đường Sắt

Mục tiêu bao trùm của toàn bộ Đề án là nâng cao sức cạnh tranh của VNR – doanh nghiệp đóng vai trò hạt nhân trong việc quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống hạ tầng đường sắt quốc gia. Hơn thế nữa, Đề án định hướng VNR từng bước làm chủ các công nghệ lõi, từ đó tạo cú hích cho sự phát triển của ngành công nghiệp đường sắt trong nước và tạo cơ hội tham gia sâu rộng hơn vào chuỗi giá trị vận tải khu vực cũng như toàn cầu.

Để hiện thực hóa điều này, các Bộ, ban, ngành liên quan sẽ cùng nhau xây dựng các cơ chế hỗ trợ phát triển công nghiệp đường sắt, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, cơ chế đặt hàng và giao nhiệm vụ trong công tác vận hành, bảo trì và cung ứng dịch vụ đường sắt cũng sẽ được hoàn thiện.

Quá trình tái cơ cấu không chỉ giới hạn ở bộ máy nhân sự mà còn đi sâu vào tái cấu trúc mảng sản xuất, kinh doanh. Các đơn vị thành viên sẽ được sắp xếp lại theo hướng tinh giản, nâng cao hiệu quả hoạt động và bám sát chiến lược phát triển dài hạn của Tổng công ty. Việc triển khai Đề án sẽ được giám sát gắt gao thông qua cơ chế báo cáo tiến độ định kỳ 6 tháng một lần lên Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Tóm lại, Quyết định phê duyệt Đề án cơ cấu lại VNR đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc hiện đại hóa và nâng tầm năng lực của ngành đường sắt Việt Nam. Quá trình tái cấu trúc toàn diện này không chỉ mang lại diện mạo mới cho VNR mà còn hứa hẹn tạo ra những động lực tăng trưởng mạnh mẽ, góp phần hoàn thiện bức tranh hạ tầng giao thông quốc gia trong dài hạn.

Nguồn: CafeF

Câu Hỏi Thường Gặp (Q&A)

Việc chuyển đổi sang mô hình Tập đoàn Đường sắt sẽ tác động thế nào đến quy hoạch hạ tầng giao thông quốc gia?

Việc chuyển đổi VNR thành Tập đoàn, kết hợp với các dự án lớn như đường sắt tốc độ cao, sẽ tái định hình bản đồ quy hoạch hạ tầng giao thông, tạo ra các trục kết nối mới, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế vùng và đô thị dọc theo các tuyến đường sắt.

Cơ chế tài chính đặc thù của Đường sắt Việt Nam có ý nghĩa gì đối với các dự án đầu tư công?

Cơ chế này kỳ vọng sẽ giúp khơi thông nguồn vốn đầu tư công, tạo sự linh hoạt trong việc huy động và phân bổ vốn cho các dự án phát triển kết cấu hạ tầng đường sắt, từ đó đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án giao thông trọng điểm.

Tái cơ cấu đường sắt sẽ ảnh hưởng như thế nào đến thị trường bất động sản công nghiệp và logistics?

Sự nâng cấp về năng lực vận tải và quy hoạch hạ tầng đường sắt sẽ tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho các trung tâm logistics và khu công nghiệp bám dọc theo các hành lang tuyến đường sắt mới, tối ưu hóa chuỗi cung ứng hàng hóa.

Việc đường sắt Việt Nam làm chủ công nghệ lõi mang lại lợi ích gì cho các dự án cơ sở hạ tầng trong nước?

Làm chủ công nghệ lõi giúp giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài, kiểm soát tốt hơn chi phí đầu tư và bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông, đồng thời thúc đẩy ngành công nghiệp phụ trợ xây dựng và cơ khí trong nước phát triển.

Triển vọng của ngành đường sắt sau quá trình tái cơ cấu là gì?

Theo nhận định của Thợ Xây và các chuyên gia, quá trình tái cơ cấu sẽ biến đường sắt Việt Nam thành một mắt xích then chốt trong mạng lưới hạ tầng giao thông quốc gia, tạo sức bật dài hạn cho các dự án kết nối quốc tế và mở ra cơ hội đầu tư lớn vào các dự án bất động sản giao thông và công nghiệp lân cận.