74 lượt xem

TP.HCM Giữ 100% Nguồn Thu Từ Phát Triển TOD TP.HCM Để Xây Metro

TP.HCM vừa nhận được cơ chế đặc thù cho phép giữ lại toàn bộ nguồn thu từ mô hình phát triển TOD TP.HCM để tập trung tái đầu tư vào hệ thống đường sắt đô thị. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng giúp thành phố giải quyết bài toán vốn, đồng thời kiến tạo các không gian đô thị hiện đại, bền vững dọc các tuyến metro trong tương lai.

Hành lang pháp lý vững chắc cho phát triển TOD TP.HCM

Theo chia sẻ của bà Tống Thị Hạnh – Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) tại hội thảo diễn ra ngày 27/3, hệ thống hành lang pháp lý cho mô hình đô thị TOD đang ngày càng hoàn thiện. Các điểm mới trong luật Đường sắt 2025, luật Thủ đô 2024 và nhiều nghị quyết Quốc hội đã mở ra cơ hội lớn. Đặc biệt, TP.HCM được trao cơ chế đặc thù, cho phép linh hoạt điều chỉnh chỉ tiêu sử dụng đất khác với quy chuẩn chung, miễn là đáp ứng đủ các tiêu chuẩn về môi trường, hạ tầng kỹ thuật và xã hội.

Khu vực xung quanh ga Phước Long (thuộc tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên) đã được chọn làm điểm khởi đầu cho đồ án quy hoạch TOD. Đáng chú ý nhất, thành phố được phép giữ lại 100% nguồn thu nhập từ việc phát triển các khu vực TOD. Nguồn vốn khổng lồ này sẽ được dùng để “nuôi” lại hệ thống metro và các công trình giao thông trọng điểm. Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh, mục tiêu cốt lõi không chỉ dừng ở việc duy trì hạ tầng, mà phải hướng tới kích cầu kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Bộ đề xuất cần sớm bổ sung các cơ chế đánh giá giá trị đất đai tăng thêm, ưu tiên phát triển dự án nhà ở thương mại tại lõi TOD và đan xen nhà ở xã hội ở các vùng chuyển tiếp.

image

Metro là “động cơ” thúc đẩy quy hoạch đô thị kiểu mới

Chia sẻ về tầm nhìn dài hạn, ông Võ Hoàng Ngân – Giám đốc Sở Quy hoạch & Kiến trúc TP.HCM, đưa ra lộ trình đầy tham vọng: hoàn thiện 6 tuyến đường sắt đô thị dài 187km vào năm 2030, và nâng tổng chiều dài lên 355km vào năm 2035. Ông Ngân khẳng định, xây dựng hạ tầng chỉ là bước đầu, việc khai thác tối đa công năng của hệ thống giao thông này mới là yếu tố quyết định. Mô hình TOD được ví như “chìa khóa vàng” giúp chuyển hóa các nhà ga đơn thuần thành những trung tâm đô thị sầm uất, tạo nguồn lực tài chính quay vòng.

Metro không chỉ để chở khách, nó còn là “động cơ” kích thích tăng trưởng kinh tế và nâng tầm giá trị bất động sản. Định hướng quy hoạch TOD của TP.HCM nhắm đến việc xây dựng các “đô thị nén” – nơi người dân ưu tiên đi bộ, sử dụng phương tiện công cộng đa phương thức thay vì xe cá nhân. Hơn thế nữa, quá trình phát triển các khu TOD này sẽ không làm mất đi bản sắc, mà được thiết kế hài hòa, bảo tồn các giá trị văn hóa, không gian di sản của một đô thị phương Nam đặc trưng.

Đồng bộ quy hoạch không gian sống quanh các nhà ga

Theo các chuyên gia đô thị, làm TOD không đơn giản là cấp phép xây dựng các tòa nhà chọc trời quanh bến tàu. Đây là một cuộc “cách mạng” tái cấu trúc lại không gian sống. Tiến sĩ Phạm Trần Hải từ Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM đưa ra khuyến nghị, thành phố phải phân bổ quy hoạch thành nhiều lớp: từ cấp độ toàn nội thị, dọc hành lang tuyến, đến từng khu đô thị và cụm nhà ga riêng biệt. Mỗi trạm dừng chân cần mang một bản sắc và công năng riêng, tương thích với bối cảnh xã hội xung quanh nhằm tối ưu hóa sức hút và gia tăng giá trị nhà đất.

Ngoài ra, TS. Hải cũng cảnh báo về rủi ro mất cân đối cung – cầu khi hàng loạt tuyến metro đồng loạt thi công. Kiến trúc sư Khương Văn Mười bổ sung thêm, tính thực tiễn của một khu TOD nằm ở chỗ nó phải cung cấp một môi trường sống thực sự tiện nghi. Người dân phải dễ dàng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu và cảm thấy thoải mái tuyệt đối khi sử dụng metro. Nếu thiếu sự kết nối đồng bộ giữa đất đai, quy hoạch và thị trường bất động sản, mô hình TOD sẽ chỉ tồn tại trên giấy.

Kết luận và định hướng triển khai

Để hiện thực hóa chiến lược này, UBND TP.HCM đã phê duyệt kế hoạch thí điểm TOD dọc các trục Metro số 1, Metro số 2 và Vành đai 3 theo tinh thần Nghị quyết 98. Trước mắt, 11 vị trí trọng điểm – bao gồm các khu vực đi qua Bình Dương và quanh ga Tân Kiên (Bình Chánh) – sẽ được đưa vào thực nghiệm. Đây là những bước đi mang tính chất “vừa chạy vừa xếp hàng”, nhằm đúc kết kinh nghiệm thực tiễn, tạo tiền đề vững chắc cho việc nhân rộng mô hình đô thị vị giao thông trong tương lai. Người dân và nhà đầu tư nên bám sát các thông tin quy hoạch chính thống để nắm bắt kịp thời các cơ hội phát triển mới.

Nguồn: CafeF

Câu Hỏi Thường Gặp (Q&A)
Quyết định này giúp thành phố chủ động nguồn vốn khổng lồ để tái đầu tư trực tiếp vào hệ thống đường sắt đô thị. Từ đó, quy hoạch hạ tầng giao thông được đẩy nhanh tiến độ, giảm phụ thuộc vào ngân sách trung ương và vốn vay.
Giai đoạn đầu tiên, thành phố sẽ tập trung quy hoạch và khai thác quỹ đất quanh nhà ga Phước Long thuộc tuyến Metro số 1. Cùng với đó là 11 vị trí thí điểm dọc theo tuyến Metro 1, Metro 2 và Vành đai 3 để rút kinh nghiệm.
Phát triển theo hướng TOD giúp tối ưu hóa không gian, tăng cường kết nối và dịch vụ tiện ích. Điều này trực tiếp làm gia tăng giá trị bất động sản thương mại và nhà ở, biến khu vực quanh ga thành trung tâm kinh tế sầm uất.
Bộ Xây dựng khuyến nghị phát triển các dự án nhà ở thương mại ngay tại vùng lõi trung tâm TOD, đồng thời bố trí đan xen quỹ đất dành cho nhà ở xã hội tại các khu vực chuyển tiếp để đảm bảo an sinh và tiếp cận giao thông công cộng.
Theo nhận định của Thợ Xây và các chuyên gia, mô hình TOD sẽ là điểm sáng dẫn dắt thị trường địa ốc. Việc đồng bộ hạ tầng và pháp lý sẽ tạo ra chu kỳ tăng trưởng mới, mang lại lợi nhuận bền vững cho nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn.

Đánh giá post