Gần 9.000 Vụ Vi Phạm Đất Đai Bị Xử Phạt Trong Hơn 1 Năm

Theo báo cáo từ Bộ Tài nguyên và Môi trường, sau hơn một năm thi hành Nghị định 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, cả nước đã xử lý gần 9.000 vụ việc. Tổng số tiền phạt thu về đạt xấp xỉ 147 tỷ đồng, cho thấy những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý nhà nước về đất đai.

Gần 9.000 Vụ Vi Phạm Đất Đai Tập Trung Vào Các Hành Vi Nào?

Qua tổng hợp số liệu từ các địa phương, cơ quan chức năng đã phát hiện và xử lý tổng cộng hơn 8.950 trường hợp vi phạm hành chính liên quan đến đất đai. Các hành vi sai phạm diễn ra khá đa dạng, nhưng chủ yếu tập trung vào các nhóm vi phạm phổ biến như: sử dụng đất sai mục đích so với quy hoạch, hành vi lấn chiếm đất đai, không thực hiện đăng ký đất đai theo quy định, chậm trễ trong việc đăng ký biến động đất đai và các hành vi gây hủy hoại làm suy giảm chất lượng đất.

Bộ Tài nguyên và Môi trường đánh giá, việc triển khai Nghị định 123/2024/NĐ-CP (bắt đầu có hiệu lực từ 4/10/2024) đã đóng vai trò then chốt trong việc củng cố hành lang pháp lý. Quy định này giúp nâng cao tính răn đe, từ đó tăng cường hiệu lực và hiệu quả thực thi pháp luật trong công tác quản lý nhà nước về tài nguyên đất trên toàn quốc.

Những Vướng Mắc Thực Tiễn Trong Việc Xử Lý Vi Phạm Đất Đai

Mặc dù đạt được nhiều kết quả khả quan, quá trình áp dụng Nghị định 123 vào thực tiễn vẫn bộc lộ một số khó khăn, thách thức. Vấn đề nan giải nhất hiện nay là việc xác định chính xác thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc hành vi vi phạm. Điều này đặc biệt phức tạp trong các vụ việc liên quan đến giao dịch dân sự, hoặc khi các đối tượng cố tình cung cấp thông tin sai lệch, gây trở ngại cho việc xác định hình thức và mức độ xử phạt phù hợp.

Bên cạnh đó, việc xác định ranh giới diện tích đất vi phạm và hiện trạng ban đầu của thửa đất trước khi xảy ra sai phạm cũng gặp không ít khó khăn. Tình trạng này thường xảy ra với những vụ việc đã tồn tại từ lâu, do hệ thống hồ sơ địa chính thiếu đồng bộ và bản đồ quy hoạch qua các thời kỳ có nhiều sai lệch, biến động.

Đặc biệt, đối với các trường hợp vi phạm phát sinh trước mốc thời gian ngày 15/10/1993, nhiều diện tích đất đã trải qua quá trình chuyển nhượng viết tay qua nhiều chủ sở hữu khác nhau. Việc truy xuất nguồn gốc để xác định đúng đối tượng vi phạm ban đầu là vô cùng khó khăn. Đồng thời, việc cưỡng chế xử lý đối với người đang trực tiếp sử dụng đất vi phạm hiện tại lại thiếu tính khả thi, dễ dẫn đến các vụ khiếu kiện hành chính kéo dài gây bức xúc trong dư luận.

Bất Cập Trong Định Nghĩa Pháp Lý Về Lấn Chiếm Đất Đai

Một điểm hạn chế khác của Nghị định 123 là sự thiếu vắng các định nghĩa và giải thích chi tiết về mặt pháp lý cho một số thuật ngữ chuyên ngành quan trọng như “lấn đất” hay “chiếm đất”. Sự mập mờ này dẫn đến tình trạng mỗi địa phương có cách hiểu và áp dụng luật khác nhau, tiềm ẩn nguy cơ xử lý không đúng người, đúng tội theo quy định của pháp luật.

Về biện pháp khắc phục hậu quả, quy định “buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất” hiện nay không nêu rõ yếu tố “buộc trả lại đất đã lấn, chiếm” như các quy định cũ. Sự thay đổi này khiến công tác tổ chức thực hiện cưỡng chế trên thực tế gặp nhiều bế tắc. Dù khung hình phạt tiền cho hành vi lấn, chiếm đất khá nghiêm khắc, nhưng khi áp dụng lại phải đối chiếu với Luật Đất đai 2024 về phân loại và quy hoạch sử dụng đất, dẫn đến những trường hợp khó định khung hình phạt chính xác.

Thực tế công tác xử lý cũng cho thấy, biện pháp khôi phục tình trạng ban đầu rất khó thực thi đối với những thửa đất đã bị biến đổi hoàn toàn về kết cấu, bề mặt do đã tồn tại qua nhiều năm, hoặc do sự thiếu hụt thông tin về nguồn gốc, loại đất trong hồ sơ địa chính.

Đề Xuất Sửa Đổi Nghị Định 123 Để Gỡ Khó Cho Công Tác Quản Lý

Trước những tồn tại nêu trên, Bộ Tài nguyên và Môi trường nhận định hệ thống dữ liệu hồ sơ địa chính tại nhiều tỉnh thành còn chắp vá, thiếu đồng bộ. Nhiều bản đồ địa chính chưa hoàn thiện các thủ tục nghiệm thu, phê duyệt, gây khó khăn trực tiếp cho công tác xác minh loại đất, nguồn gốc và hiện trạng sử dụng đất.

Chính vì vậy, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang khẩn trương đề xuất các phương án sửa đổi, bổ sung Nghị định 123. Mục tiêu của lần sửa đổi này là khắc phục triệt để các lỗ hổng trong việc xác định hành vi vi phạm, bổ sung các biện pháp khắc phục hậu quả khả thi hơn và phân định rõ thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực đất đai. Việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý không chỉ đảm bảo sự thống nhất với các văn bản luật mới mà còn phù hợp với bộ máy chính quyền địa phương hai cấp sau khi tinh gọn, sắp xếp lại.

Nguồn: CafeF

2 PHÚT ĐỌC - NẮM TRỌN THỊ TRƯỜNG

Thợ Xây dành 3 tiếng mỗi ngày để lọc tin
Anh/chị chỉ cần 2 phút để nắm trọn thị trường vào 6h00 mỗi sáng. 👉👉👉

✈️ NHẬN BẢN TIN SÁNG MAI

2 PHÚT ĐỌC - NẮM TRỌN THỊ TRƯỜNG

Thợ Xây dành 3 tiếng mỗi ngày để lọc tin
Anh/chị chỉ cần 2 phút để nắm trọn thị trường vào 6h00 mỗi sáng. 👇👇👇

✈️ NHẬN BẢN TIN SÁNG MAI