Quy hoạch TPHCM tầm nhìn 100 năm đang mở ra một chương mới đầy khát vọng, định vị thành phố thành siêu đô thị biển và trung tâm tài chính toàn cầu. Với việc thay đổi triết lý phát triển và phân bổ lại không gian, TP.HCM kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để các rào cản về hạ tầng và thể chế để bứt phá mạnh mẽ.
Chuyển Đổi Triết Lý Phát Triển Trong Quy Hoạch TPHCM Tầm Nhìn 100 Năm
Với diện tích rộng lớn hơn 6.700 km2, quy mô dân số vượt ngưỡng 14 triệu dân cùng đường bờ biển dài trên 300 km sau khi tiến hành hợp nhất, TP.HCM đang tích cực hoàn thiện đề án quy hoạch tổng thể với tầm nhìn dài hạn một thế kỷ. Mục tiêu cốt lõi là nâng tầm vị thế của thành phố thành một siêu đô thị biển, đồng thời là trung tâm tài chính, kinh tế và đổi mới sáng tạo nổi bật trong khu vực lẫn quốc tế.
Tại hội thảo chuyên đề, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Vietravel, đã đề xuất một bước chuyển đổi mang tính chiến lược trong triết lý quy hoạch. Theo đó, thành phố cần thay đổi tư duy từ “bám sông, hướng biển” sang chủ động “bám sông, vươn biển”. Sự thay đổi này giúp TP.HCM không bị giới hạn trong các khuôn khổ không gian cũ, mà chuyển mình mạnh mẽ từ một đô thị ven sông thành một đại đô thị biển đích thực.
Nếu coi sông Sài Gòn là trục xương sống với phần đuôi kéo dài từ Bình Phước cũ và mũi tên hướng về phía Côn Đảo, hai cánh cung sẽ được mở rộng từ Tây Ninh chạy dọc xuống Vĩnh Long và Lâm Đồng. Với góc nhìn này, không gian biển của TP.HCM không chỉ gói gọn tại Cần Giờ hay khu vực Cái Mép mà có thể vươn tầm tới tận Côn Đảo. Ông Kỳ cũng gợi ý nghiên cứu định hướng biến Côn Đảo thành một cảng biển trung chuyển quy mô lớn trên Biển Đông, song song với nhiệm vụ bảo tồn các giá trị tự nhiên, văn hóa đặc biệt tại đây.
Trước bối cảnh tình trạng sụt lún tại thành phố ngày càng phức tạp, gây tốn kém cho công tác chống ngập, quy hoạch tổng thể cần đặc biệt lưu tâm đến yếu tố môi trường. Thay vì tìm cách đối kháng với tự nhiên, thành phố cần thích ứng và biến tài nguyên sông nước, biển cả thành những khối tài sản chiến lược thúc đẩy kinh tế phát triển vững chắc.
Định Hình Không Gian Đa Cực Với 3 Trục Động Lực Phát Triển
Nhận định về bản quy hoạch, ông Nguyễn Hoàn Vũ, Tổng giám đốc Tập đoàn Becamex, khẳng định đây không chỉ đơn thuần là việc phân chia ranh giới vật lý mà là chiến lược định vị một siêu đô thị toàn cầu. Để đạt được khát vọng này, TP.HCM cần vượt qua tư duy lối mòn, hướng tới một mô hình liên kết vùng để kiến tạo siêu đô thị đa cực.
Đại diện Becamex đề xuất chia không gian phát triển của thành phố thành 3 trục động lực chính:
- Vùng lõi trung tâm: Tập trung phát triển thành trung tâm tài chính và công nghệ toàn cầu, thu hút các dịch vụ cao cấp và trụ sở của các tập đoàn đa quốc gia.
- Cực động lực phía Bắc và Tây Bắc: Đóng vai trò nâng đỡ công nghệ, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hình thành các khu công nghiệp kiểu mới cùng các dịch vụ y tế, giáo dục chất lượng cao.
- Cực kinh tế phía Đông Nam: Định hình thành cực kinh tế biển, cửa ngõ thông thương quốc tế và trung tâm phát triển năng lượng xanh.
Để hỗ trợ cấu trúc không gian này, giao thông công cộng phải được đi trước một bước, lấy hệ thống đường sắt lưỡng dụng làm xương sống chính. Việc ứng dụng mô hình phát triển đô thị gắn liền với giao thông công cộng (TOD) sẽ giúp khai thác hiệu quả giá trị đất đai xung quanh các nhà ga, tạo nguồn lực tài chính lớn để tái thiết đô thị và tái đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật.
Bên cạnh đó, việc chuyển dịch không gian kinh tế tri thức cũng cần được thực hiện quyết liệt. Thành phố cần di dời các cơ sở sản xuất cũ kỹ, các trường đại học và bệnh viện lớn từ trung tâm ra khu vực ngoại ô phía Bắc. Quỹ đất trống sau khi di dời ở vùng lõi sẽ được giải phóng để xây dựng các tổ hợp thương mại – tài chính mật độ cao, giúp giải quyết triệt để vấn đề ùn tắc giao thông và hỗ trợ thành phố vượt qua bẫy thu nhập trung bình.
Đột Phá Hạ Tầng Giao Thông Và Thể Chế Đô Thị Mới
Đóng góp ý kiến tại hội thảo, ông Trần Bá Dương, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Thaco, bày tỏ mong muốn được đồng hành sâu sắc hơn vào tiến trình xây dựng quy hoạch để đồ án mang tính “phát triển động” thay vì chỉ là một bản đồ hiện trạng tĩnh. Ông Dương nhấn mạnh mục tiêu đến năm 2030 đạt GRDP bình quân đầu người 14.000 USD và tỷ trọng kinh tế số đạt 40% là những đích đến đầy ấn tượng.
Tuy nhiên, ông Dương lưu ý khái niệm kinh tế số cần được hiểu toàn diện là toàn bộ chuỗi sản xuất, kinh doanh và quản trị doanh nghiệp ứng dụng công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), IoT và dữ liệu lớn, chứ không chỉ dừng lại ở các giao dịch thương mại. Thành phố cần xây dựng cơ chế rõ ràng để khuyến khích khối tư nhân tham gia đầu tư vào hạ tầng số hóa này.
Về vấn đề hạ tầng, giao thông vẫn đang là rào cản lớn nhất đối với sức cạnh tranh của thành phố khi tốc độ phát triển đô thị vượt xa khả năng đáp ứng của hệ thống vận tải công cộng, đặc biệt là đường sắt đô thị. Do đó, bản quy hoạch lần này cần đưa ra các phương án kết nối giao thông linh hoạt, hiệu quả giữa nội đô và các vùng phụ cận để xóa bỏ tình trạng lệch pha hiện tại.
Để hiện thực hóa các ý tưởng đột phá, ông Nguyễn Hoàn Vũ cũng đề xuất TP.HCM cần có một cơ chế thể chế linh hoạt. Thành phố cần đề xuất một Luật Đô thị đặc biệt với việc phân cấp, phân quyền triệt để, đồng thời áp dụng cơ chế thử nghiệm (sandbox) tại các khu vực đổi mới sáng tạo tự do nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao trên thế giới và vận hành cơ chế tài chính lấy hạ tầng nuôi hạ tầng.
Khung Quy Hoạch Linh Hoạt Để Thúc Đẩy Đầu Tư Hiệu Quả
Theo Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Bùi Xuân Cường, quy hoạch tổng thể TPHCM tầm nhìn 100 năm không đi theo lối mòn của một đồ án truyền thống. Đây là sự tích hợp đồng bộ và toàn diện của nhiều cấp độ quy hoạch khác nhau, từ quy hoạch tỉnh theo Luật Quy hoạch đến quy hoạch chung xây dựng đô thị.
Mục tiêu của quy hoạch là tạo dựng một khung định hướng phát triển ổn định, giúp dẫn dắt các dòng vốn đầu tư tư nhân, quản lý không gian đô thị hiệu quả nhưng vẫn giữ được độ mở linh hoạt cần thiết. Điều này giúp thành phố dễ dàng thích ứng với những biến động nhanh chóng từ làn sóng công nghệ, kinh tế số và xu hướng toàn cầu hóa.
Nguồn: CafeF
Anh/chị chỉ cần 2 phút để nắm trọn thị trường vào 6h00 mỗi sáng. 👇👇👇
